Verliefd op een conflictgebied

Sinds de jaren ’40 van de vorige eeuw is Palestina in conflict met Israël. Vorig jaar vielen er 2.200 doden in het gebied, waarvan de meeste aan Palestijnse kant. Het einde lijkt nog lang niet in zicht. Maar dit houdt de Nederlandse student Luuk niet tegen: hij werd verliefd op het bezette gebied en organiseert deze zomer een negendaagse reis naar het niet-erkende land.

Door de aangescherpte controle bij de douane in Israël is de naam Luuk gefingeerd. De echte naam van de Nederlandse student stond eerst wel vermeld in het artikel, maar wegens angst om niet meer naar Palestina te kunnen, vroeg hij mij zijn naam te veranderen. Ook op Facebook heeft Luuk inmiddels geen account meer met zijn echte naam.

Luuk zit achter zijn computer. Hij beweegt zijn muis over de Facebookpagina op zijn scherm en klikt op ‘Pagina maken’. In het titelbalkje typt hij: ‘Ontmoet Palestina’. De student klikt op ‘Oké’ en op dat moment is het officieel: deze zomer organiseert hij twee reizen naar Palestina. Voor 750 euro per persoon neemt Luuk de toeristen mee langs de steden Jeruzalem, Nablus, Bethlehem en Hebron.

Geïnspireerd door veerkracht

Hoe raakt een Nederlandse, niet-islamitische jongen gefascineerd door een land in een conflict gebied? “Ik was al drie jaar politicologie en filosofie aan het studeren en ik was er klaar mee. Klaar met het leren, klaar met de boeken. Het was tijd voor een nieuw avontuur.” In Trouw las Luuk een artikel over de Palestijnse familie Nassar. In de buurt van Bethlehem hebben zij een boerderij, maar door de bezetting van Israël is het bijna onmogelijk voor de Palestijnen om hun land te behouden. De familie Nassar is afgesloten van water en inmiddels hebben de boeren al zo’n twee ton aan juridische kosten. Ondanks deze tegenslagen blijft boer Daoud Nassar een voorstander van vrede. Hij wil geen vijanden maken en overal via overleg uitkomen. Luuk: “Die filosofie vond ik zo mooi dat ik dacht: ik moet daar gewoon naartoe. Dus mailde ik de boer en mocht gelijk komen.”

Inmiddels is het twee jaar geleden dat Luuk voor het eerst Palestina bezocht. Hij verbleef er toen drie maanden. Sindsdien is hij er nog drie keer voor kortere tijd geweest. Nu zit hij aan de houten tafel in de eetkamer van zijn ouderlijk huis in Meerkerk, in de buurt van Gorinchem. Luuk is een lange jongen van 23. Zijn lange, donkerblonde haar is bij elkaar gebonden in een knotje en aan zijn voeten zitten All Stars. Zelf gelooft Luuk niet in God en is hij niet religieus opgevoed. Wel vindt hij de islam enorm interessant. Hij kijkt uit het raam naar de typisch Nederlandse weilanden. Een hele andere wereld dan het gele Palestijnse landschap waar hij drie maanden in werkte. “Het leven daar is zo heerlijk”, vertelt de student, “Je staat op rond zeven uur ’s ochtends omdat het overdag zo warm is. Dan ga je bomen planten en watergeven. Samen met de boeren en andere vrijwilligers was het heel gezellig. We hadden een soort grot waar we in verbleven. Overdag werkten we samen op het land en ’s avonds dronken we thee of we bezochten een stadje in de buurt.” Tijdens de reis die de student deze zomer organiseert, zullen de reizigers ook twee dagen helpen op de boerderij waar Luuk heeft gewerkt.

Benjamin verbleef op de boerderij in Palestina in een soort grotje
Luuk verbleef op de boerderij in Palestina in een soort grotje

Gastvrijheid en verdriet

Vanuit de boerderij in de buurt van Bethlehem reisde Luuk tijdens zijn verblijf de hele Westelijke Jordaanoever rond. “Het is een heel raar land. Je ontmoet heel veel gastvrije, vriendelijke mensen. Zo veel Palestijnen zijn blij je te zien, nodigen je uit voor een kopje thee, maar diezelfde mensen hebben ook ontzettend veel verdriet. Iedereen in Palestina heeft wel iemand verloren. Heel veel mensen hebben het moeilijk en leven met veel pijn. Je hebt een hele mooie kant en een hele verdrietige kant en dat maakt Palestina ontzettend intens”, vertelt de reiziger. “Ik vind het heel bijzonder hoe zo’n uitzichtloze plek op aarde nog zo hoopvol kan zijn.”

De positiviteit van veel mensen maakt het volgens Luuk makkelijk om nieuwe mensen te leren kennen. Glimlachend blikt hij terug op de avond dat hij zijn beste Palestijnse vriend leerde kennen. “Tijdens het rondreizen kwam ik door Nablus. ’s Avonds ging ik daar naar een cafeetje waar veel internationale maar ook veel Palestijnse jongeren kwamen. Daar ontmoette ik Hicham.” Luuk vertelt over het vluchtelingenkamp waar Hicham werkt. Daar heeft hij een soort kinderclub, waar hij met kinderen gaat sporten of schilderen om op deze manier trauma’s te verwerken. “Een beetje spelen, een beetje vergeten. Anders gaan getraumatiseerde kinderen zich op een negatieve manier afreageren door bijvoorbeeld van alles kapot te maken of stenen te gooien”, zegt Luuk.

Geïnspireerd door het verhaal van Hicham en benieuwd naar het vluchtelingenkamp kwam de Nederlandse student er zelf ook terecht als vrijwilliger. Twee weken hielp Luuk mee in het vluchtelingenkamp in Nablus. Van alle plaatsen die Luuk tijdens zijn tijd in Palestina heeft bezocht, vindt hij Nablus de mooiste. “Voor mijn gevoel is Nablus de meest Palestijnse stad. Hebron is bijvoorbeeld ook heel mooi, maar daar hangt heel veel spanning en is het conflict veel meer aanwezig. In het centrum van Nablus merk je niet zoveel van de bezetting. Het is een soort groot dorp.”

Palestijntje pesten

Op de computer in Meerkerk opent Luuk een mapje met foto’s. Chaotisch scrollt hij door de ongeorganiseerde plaatjes. Hij opent een foto waarop hij bij Hicham thuis te zien is. “Dit zijn zijn ouders en dat zijn zus”, Luuk wijst op het scherm. “Op dat soort dagen merkte ik het cultuurverschil wel. Als wij na het avondeten naar het café gingen, mocht de zus van Hicham bijvoorbeeld niet mee. Dat soort dingen vind ik gek, maar de gastvrijheid waarmee ik werd ontvangen is dat gezin, is ook heel bijzonder.” Luuk opent een nieuwe foto. In de verte zie je de boerderij staan. Luuk staat op de weg naar de boerderij. Voor hem liggen grote stenen die de hele weg blokkeren. De student zucht geïrriteerd terwijl hij weer naar het scherm wijst. “Ja, dan liggen daar ineens stenen, door Israëli’s neergelegd. Om met de auto bij de boerderij te komen, moet je nu tien kilometer omrijden. Alleen maar om te pesten, belachelijk.”

Voor Luuk is de Palestijnse boer in korte tijd echt familie geworden. Vorig jaar belde boer Daoud hem op dat een groot deel van zijn bomen plotseling waren gekapt. De volgende dag vloog Luuk er meteen heen. “Toen ik het hoorde, moest ik bijna huilen. Ik was boos en verdrietig. Die mensen verdienen dat niet, ik moest er naartoe.” Luuk bleef toen een paar weken om de familie te steunen. “Zelfs toen dat gebeurd was, bleef Daoud positief. Hij was boos, maar weigerde de Israëli als vijand te zien. Hij wilde alleen weten waarom zijn bomen gekapt waren. Het is inspirerend hoe hij aan alles een positieve draai kan geven. Als ik thuis ben en het lastig heb, denk ik nu regelmatig: ‘wat ik loop ik nou te zeuren?’ Die Palestijnse boer is tot op zijn ziel geraakt, maar gaat iedere dag gewoon weer verder.”
Op de weg naar de boerderij van familie Nassar werden stenen neergelegd door Israëli. Nu moet de familie tien kilometer omrijden om bij de boerderij te komen
Op de weg naar de boerderij van familie Nassar werden stenen neergelegd door Israëli. Nu moet de familie tien kilometer omrijden om bij de boerderij te komen

Volgens Luuk zijn er twee redenen dat de boerderij van de familie Nassar nog bestaat. Ten eerste was de grootvader van Daoud een bijzondere man. Als één van de weinige Palestijnen heeft hij voordat de joden de macht kregen zijn hele land geregistreerd. Veel Palestijnen registreerden hun land niet of slechts een klein deel, zodat zij minder belasting hoefden te betalen. Doordat het land van de opa van Daoud wel geregistreerd stond, konden de Israëli’s het niet zo makkelijk in beslag nemen als het land van de andere boeren. De andere reden is de internationale bekendheid van de boerderij. De boer reist een paar keer per jaar naar het buitenland om te vertellen over Tent of Nations, zoals hij zijn boerderij noemt. “Daoud spreekt goed Engels en heeft een mooie filosofie. Zo ontstaat er veel internationale aandacht voor zijn boerderij en hun zaak. Als in Nederland bekend wordt hoe Israël met de boerderij omgaat, zal de overheid vragen gaan stellen. Israël wil een goed imago en daarom wordt de boerderij beschermd.”

‘Ga je een bus opblazen?’

Luuk probeert meer bewustwording te creëren onder Nederlanders. Dat deed hij eerder al door artikelen te schrijven voor onder andere de Joodse organisatie ‘Een Ander Joods Geluid’ en door Daoud Nassar naar Nederland te halen. Afgelopen februari bezocht de Palestijnse boer Nederland. In Tilburg werd een debat georganiseerd waar hij één van de sprekers was, samen met iemand van ‘Een Ander Joods Geluid’ en een Palestijnse jongen die opgroeide in Nederland. Tijdens zijn verblijf in Nederland sliep Daoud bij Luuk. De reis is de volgende stap van de student om Nederlanders een beter beeld van Palestina te geven. Volgens Luuk zien veel Nederlanders het land nog als een oorlogsgebied waar het bommen regent en alleen maar terroristen wonen. “Kennissen maken dan grapjes als: ““Ga je een bus opblazen?”” Het is natuurlijk een grapje, maar het is heel ongenuanceerd. Palestina is een heel mooi land. Iedereen in Palestina wil eigenlijk alleen maar een normaal, rustig leven.” Een beetje spannend is de reis natuurlijk wel: “Het blijft een conflictgebied, maar ik heb me er nooit onveilig of bedreigd gevoeld. Ik kan situaties goed inschatten. Je voelt regelmatig spanningen, maar er is zo duidelijk overwicht van Israëlische soldaten dat er ook nooit echt wat gebeurt.”

Palestine_Map_2007_(Settlements)

In maart maakte Luuk dezelfde reis al met vrienden en kennissen. Zij motiveerden hem om de reis voor iedereen beschikbaar te maken. Inmiddels zitten de twee reizen bijna vol, maar Luuk vertelt dat er ook nog veel mensen zijn die niet durven. “Zij zijn heel bang, maar dat is niet nodig. We gaan niet naar Gaza, waar het veel onrustiger is dan in de Westelijke Jordaanoever. Reizigers hoeven zich geen zorgen te maken over hun veiligheid. Juist de mensen die denken dat het onveilig is, zouden mee moeten gaan. Dan kunnen ze zien hoe geweldig het eigenlijk is.” Dan is er ook nog een heel klein aantal mensen die het om een hele andere reden niet vertrouwen: “Sommige Nederlandse moslims zijn heel sceptisch. Zijn vinden het dan te goedkoop, maar ik heb ook iemand gehad die mij niet vertrouwt door mij naam en niet snapt waarom een Nederlander interesse zou hebben in Palestina, dit wantrouwen is erg onterecht.”

Israëli en Palestijnen kennen elkaar niet

Eerder noemde de Nederlander Palestina al een uitzichtloze plek. Wat voor toekomst ziet hij in het oneindige conflict waarin het land verstrengeld is? “Vrede kan niet ontstaan door politici die elkaar de hand schudden. Aan allebei de kanten wordt compleet gegeneraliseerd. In Palestina denken ze dat alle Israëli slecht zijn, maar dat komt omdat ze nooit in aanraking met hen komen. De enige Israëli die Palestijnen ontmoeten, zijn soldaten die hen ergens niet doorlaten of misschien een kennis hebben doodgeschoten. In Israël is het precies hetzelfde: ze denken dat alle Palestijnen hen willen vermoorden, maar ze komen nooit aan de andere kant van de muur.”  Luuk ziet de oplossing in meer contact tussen de twee kanten. Hij weet dat dit geen mooie, simpele oplossing is, maar gelooft dat de bevordering van communicatie meer zal oplossen dan een gesprek tussen Barack Obama (VS), Mahmoud Abbas (Palestina) en Benjamin Netanyahu (Israël).

“De dialoog moet op gang komen, maar belangrijk is ook dat de bezetting moet ophouden. Zolang de bezetting voortduurt kan er niet op hoog niveau worden onderhandeld, want daarvoor moeten de partijen eerst gelijkwaardig worden. Israël heeft de sleutels van Palestina. Abbas mag het één en ander bepalen en regelen, maar alle macht ligt bij Netanyahu. Hij controleert alle grondstoffen en grenzen en als hij de belastingtoevoer stopt, heeft Palestina geen geld.” Volgens Luuk speelt internationale druk een grote rol, omdat Israël zijn imago goed wil houden. Als andere landen Israël onder druk leggen, komt er sneller een einde aan de bezetting.

Altijd blijven terugkeren

Voor de zomer wil Luuk zijn bachelor Politicologie afronden. Volgend schooljaar gaat hij dan verder met Filosofie. Hij wil sowieso terugkeren naar Palestina, maar concrete plannen zijn er nog niet. “Sinds mijn eerste bezoek, ben ik ieder half jaar teruggegaan. Dat wil ik sowieso blijven doen. Misschien ga ik wel een keer een heel jaar op de boerderij zitten. In de ochtend op de boerderij werken en ’s middags Arabisch leren. Dat lijkt me heel gaaf. Ik zal voor altijd Palestina blijven bezoeken.”

Dit artikel werd geplaatst door Moslim Vandaag

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *