Palestijnse vrouwen in protest

De 24-jarige Rasha Oweissi vertrok maandagochtend 24 november ’s ochtends vroeg van haar huis in de Palestijnse stad Qalqilia. De stad is grotendeels omsingeld door de Israëlische muur, inwoners die in en uit de stad willen, moeten door een checkpoint. Oweissi liep naar het checkpoint, stopte op een aantal meter afstand en pakte een mes uit haar tas. Ooggetuigen spraken met het Internationale Midden-Oosten Mediacentrum, een nieuwsorganisatie gerund door Palestijnse journalisten, volgens hen stond Owessi stil met het mes in haar hand. Tot ze werd doodgeschoten door Israëlische soldaten.

Oweissi is niet de enige vrouw die in de afgelopen maanden een aanval uitvoerde op Israëli’s. Van de 153 aanvallen die sinds 1 oktober door het Israëlische leger zijn geregistreerd, zijn 23 uitgevoerd door vrouwen. Oweissi had in haar tas niet alleen een mes, maar ook een zelfmoordbrief. ‘Ik kan het niet meer aan om te zien wat ik iedere dag zie. Vergeef me’, schreef ze aan haar familie.

‘Rasha zag, net als andere Palestijnse meisjes van haar leeftijd, het genadeloze geweld van het Israëlische leger. Ze vielen haar huis binnen en mishandelde haar verloofde’, zegt Nour Mahmoud, vrijwilliger van Women For Palestine, een organisatie in de Gazastrook die aandacht wil trekken voor de situatie van Palestijnse vrouwen. ‘Rasha mocht niet bidden bij de Al-Aqsa moskee en stond dagelijks uren te wachten bij checkpoints. Ze werd depressief, ze had het gevoel dat ze iets moest doen en zag dit als enige optie. Ze was een dappere vrouw.’

Vrouwen worden regelmatig gearresteerd en vastgehouden door hun protestacties. In 2015 werden 106 vrouwen gearresteerd en zaten er op het hoogtepunt 60 vrouwen vast. In 2014 lag dit hoogtepunt op 23 vrouwen.

De Palestijnse journalist en onderzoeker Jihad Hard denkt zeker een stijging te zien in het aantal vrouwen dat meedoet in de protestbeweging en dat is volgens hem te verklaren door sociale media.  ‘De toename van vrouwen online – waar protestideeën snel worden verspreid – heeft gezorgd voor hun actievere rol tegen deze nationale kwelling’, zei Harb tegen persbureau AP.

‘Via sociale media kun je als vrouw je stem laten horen’, zegt Manal Tamimi, vrijwilliger van de Palestijnse organisatie WCLAC, die vrouwen juridische hulp geeft. ‘Israël is banger voor een vrouw die een kritisch bericht online plaatst dan voor een jongen die een steen gooit.’

Tamimi woont in het dorp Nabi Saleh in de Westelijke Jordaanoever. In het dorp met nog geen zeshonderd inwoners worden al jaren lang iedere week protesten georganiseerd tegen de landinname door de Israëlische nederzetting Halamish. Ondanks het risico dat Israëlische soldaten ingrijpen met traangas of met scherp en rubberkogels schiet, neemt Tamimi iedere week deel aan de protesten. ‘Ik droom niet meer zoals een tiener dat ik ooit vrij zal zijn, maar ik heb kinderen en ik vecht voor hen. Ik zal niet stoppen totdat zij normaal kunnen leven.’

Mahmoud zal zich ook altijd blijven verzetten tegen de bezetting. ‘Het is een zwaar leven voor iedereen hier, ook voor vrouwen. Wat verwacht je van een vrouw als haar huis is vernietigd omdat het zonder vergunning is gebouwd, kinderen levend zijn verbrand door Israëli’s of haar man is vermoord. Ze moet vechten, schreeuwen. Vrouwen moeten hun rechten verdedigen om hun huis en familie te beschermen.’

Eén van de meest inspirerende Palestijnse vrouwen vindt Mahmoud de moeder van Muhannad Halabi. Haar zoon werd doodgeschoten nadat hij twee Israëli’s had doodgestoken in Jeruzalem.  Na de mesaanval vernietigde Israël het huis van de familie van Halabi als ‘straf’. ‘Maar zijn moeder bleef trots op haar zoon die als martelaar was gestorven en bleef sterk’, zegt Mahmoud. Veel Palestijnen die omkomen tijdens een aanval of steekpartij worden door moslims gezien als martelaren, omdat ze geloven dat zij stierven om hun land te beschermen.

‘Vrouwen hebben altijd al mee gedaan in het verzet’, zegt advocate Sahar Francis. Ook tijdens de eerste Intifada tussen 1987 en 1993 kwamen veel foto’s naar buiten van vrouwen die meededen aan grootschalige protesten. In het tijdschrift Palestinian Revolution uit 1993 staat een artikel over Raja Mustafa, met een foto erbij waar de Palestijnse vrouw in haar nachtjapon een Israëlische soldaat slaat. Dat er de afgelopen tijd meer vrouwen worden opgepakt, betekent daarom volgens Francis niet gelijk dat vrouwen vaker meedoen aan protestacties. Francis geeft vanuit de Palestijnse NGO Addameer gratis juridische hulp aan Palestijnse vrouwen. ‘In sommige maanden worden vrouwen sneller opgepakt dan in andere maanden.’

Sinds oktober totaal zijn er in totaal 165 Palestijnen om het leven gekomen en 26 Israëli’s. Meer dan honderd van de omgekomen Palestijnen zouden een aanval hebben uitgevoerd. Of dit aantal klopt, is onduidelijk. Verschillende verhalen zijn in de afgelopen maanden naar buiten gekomen van Israëlische soldaten die messen zouden hebben neergelegd bij de lichamen van neergeschoten Palestijnen, maar deze beweringen zijn moeilijk te controleren.

Veel aanvallen vinden plaats bij Israëlische checkpoints in de Westelijke Jordaanoever. Bij de controleposten moeten Israëli’s en Palestijnen zich identificeren, op deze manier wil Israël gevaarlijke personen snel herkennen en de kans op aanslagen te verkleinen. Het gevolg voor Palestijnen is dat zij vaak lang opgehouden worden en niet altijd van de ene plek naar de andere kunnen, bijvoorbeeld van huis naar school.

De achttienjarige Haneen Sharawi woonde elf jaar in Amerika, maar verhuisde een aantal maanden geleden met haar familie terug naar haar geboortestad Hebron, in het zuiden van de Westelijke Jordaanoever. De situatie in de stad is altijd gespannen door de zeshonderd joodse kolonisten die gebouwen en straten bezetten in het centrum van de Palestijnse stad. Bijna dagelijks zijn er botsingen tussen Palestijnse inwoners en Joodse kolonisten of soldaten. ‘Ik was bang om terug te komen en ben nog steeds bang’, zegt Sharawi. ‘Mijn familie is minder bang, omdat zij er inmiddels aan zijn gewend. Dat is eigenlijk heel verdrietig.’

Toch is de Palestijnse vrouw blij dat ze terug is. ‘Ondanks dat alles hier minder is ontwikkeld dan in Amerika, ben ik trots dat ik Palestijns ben. Ik wil mijn land verdedigen op iedere manier mogelijk, maar voor vrouwen is dat een stuk moeilijker. Ze hebben een familie waarvoor ze moeten zorgen en nemen minder snel het risico dan mannen. ’

In de Palestijnse cultuur is de vrouw bijna heilig, zegt Tamimi. ‘Als de moeder in het gezin zwak is, is het hele gezin zwak.’ Vrouwen protesteren daarom vaker op een niet-gewelddadige manier. Ze werken volgens Tamimi in NGO’s en mensenrechtenorganisaties. ‘Dat is onze manier van verzet.’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *